MORE ŽIVOTA I SVETA

Izvor vode žive
Posle toliko vjekova, rekli bismo, prvi put na takav način poslije cara Teodosija Velikog (četvrti vijek), Evropa i Evropski narodi pokušavaju u naše dane da se objedine.

Ono što je činilo Evropu jedinstvenom i što ju je objedinjavalo u prvom hiljadugodištu poslije Hrista, bila je Crkva. Nažalost, odvajanje Rimske Crkve od Pravoslavnog Istoka u 11. vijeku, kao i protestantska Reformacija u 16. vijeku, umnogome su doprinijeli dezintegraciji Evrope. Francuska revolucija i Napoleonovi ratovi predstavljaju pokušaj njenog objedinjavanja ali ovog puta na sekularističkoj osnovi. Naci-fašizam predstavlja svojevrsnu obnovu univerzalne ideje i pokušaj da se nasiljem, na ideji rase i tla objedini Evropa i svijet. To isto je pokušavao da uradi marksizam i boljševizam na osnovama sekularizovane biblijske mesijanske ideje, stavljajući proleterijat na mjesto biblijskog izabranog Božjeg naroda.

Pravoslavna Crkva Istoka, silom svoje Hristocentrične vaseljenskosti kao jerusalimska majka Crkva svih crkava, neprekidno prati taj proces u zapadnom hrišćanstvu, na svoj način učestvujući u njemu. Ulazak na prvom mjestu pravoslavne Jelade u Evropsku zajednicu, kao i priprema za ulazak u nju drugih naroda i država većinski pravoslavnih, stavlja Pravoslavnu Crkvu pred nove zadatke i nove odgovornosti. U tom smislu, Pravoslavlje ima dvostruku ulogu. Na prvom mjestu, ono ima za dužnost da u samim pravoslavnim zemljama zacjeljuje u narodnoj duši duboke rane od marksističko-boljševičkog sekularizma i totalitarizma i da obnavlja duh bratstva i hrišćanski etos u narodima, utkivajući svoje blagotvorno dejstvo u sve pore društvenog života.
U tom pogledu neophodna je istinska obnova, duhovni i moralni preporod, ostvarivan na osnovu vjekovnog iskustva Crkve. Prema tome, fundamentalna uloga Pravoslavlja jeste da vrati narodima svijest o dostojanstvu sopstvene kulture i sabornog identiteta. Svojim prisustvom i svojim ulaskom u Evropu, na drugom mjestu, Pravoslavlje se pokazuje kao svjedok izgubljene ravnoteže samog Zapada. Vraćajući se zapadnoj Evropi, ono obnavlja i vraća ravnotežu evropskom umu i evropskoj kulturi.

U jednom ne tako davnom ličnom razgovoru sa poznatim i umnim kardinalom Kasperom čuli smo njegovo veoma značajno svjedočenje: "Nemoj da mislite vi Pravoslavni da mi smatramo da vi imate potrebu za nama. Mi imamo potrebu za Vašim prisustvom. Pravoslavni Istok je sačuvao vertikalu života. Zapad je ugrožen opasnošću da se raspline i duhovno istopi u horizontali zemaljskog življenja". Naravno, dužni smo da na osnovu svog iskustva tome dodamo sledeće: Pravoslavni Istok, sa svoje strane, okrećući se Zapadu, obogaćuje se praktičnim organizovanjem života, tehnološkim znanjem i djelatnim umijenjem.

Ulazeći u Evropu, Pravoslavna Crkva Istoka, kao što rekosmo, majka Crkva svih crkava - ima zadatak i odgovornost da svjedoči i biva kod svih ljudi i naroda buđenje pamćenja - vospominanije, "na Gospoda i Boga i Spasa našega Isusa Hrista" kao alfa i omega svega postojećeg, žrtvovanog "za život svijeta", a time pamćenja na samožrtvenu Ljubav kao osnovu i konačnu mjeru života i svijeta. Buđenje tog pamćenja znači podsjećanje Evrope na njene izvorne hrišćanske vrijednosti, bez kojih svaki globalizam, pa i evroamerički, vodi svijet i čovječanstvo u novu zemlju nedođiju.

Mitropolit Amfilohije
Glas Javnosti, 05.03.2006